امر به معروف و نهی از منکر

کمیسیون فرهنگی مجلس موافق تعطیلی خانه سینما است

سید علی‌محمد طاهری نماینده گرگان در مجلس در گفت وگو با بولتن نیوز با اشاره به موضوع انحلال خانه سینما گفت: بررسی اولیه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این نتیجه منتهی شد که از خانه سینما علیه نظام و انقلاب سوء استفاده می شد و به همین دلیل این وزارتخانه به انحلال خانه سینما رای داد.

وی با تاکید بر اینکه اقدام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تعطیلی خانه سینما اقدامی انقلابی و در خور توجه بود، گفت: خانه سینما در کنار فعالیت های خود اقدامات غیر قانونی هم داشت که وزارت ارشاد جلوی فعالیت غیر قانونی آنها ایستاد.



سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس با اشاره به سوابق گذشته خانه سینما تاکید کرد: با توجه به این سوابق، خانه سینما باید منحل می شد و کمیسیون فرهنگی مجلس موافق تعطیلی آن بوده است.

طاهری تاکید کرد: تعطیلی خانه سینما موجب خشنودی هنرمندان انقلابی و متعهد به نظام جمهوری اسلامی شد.

وی افزود: البته اخیرا بحث تدوین و تغییر اساسنامه این خانه مطرح است که ما از جزئیات آن مطلع نیستیم.

به گزارش خبرنگار بولتن نیوز، در یکسال اخیر، اظهار نظرهای مختلفی در مورد عملکرد خانه سینما و نحوه فعالیت آن مطرح شده است.
برخی مسوولان وزارت ارشاد خواستار تداوم تعطیلی آن بوده اند و برخی کارشناسان و مسوولان نیز با توجه به وجود دیدگاه های مختلف در کشور معتقدند: امروز در عرصه سینما، موسیقی، هنر، اقتصاد و همه عرصه های دیگر طیف گسترده ای از دیدگاه ها را داریم و باید به همه آنها احترام بگذاریم. براین اساس، عده ای معتقدند که موضوع خانه سینما باید در فضای آرام، و از طریق چارچوب های حقوقی و نهادهای نظارتی کشور مورد بررسی قرار گیرد.

دو شرط احمدی‌نژاد برای بازگشایی خانه سینما 1- استعفای دسته‌جمعی هیأت مدیره 2- بازنویسی اساسنامه است؛ شروطی که در جلسه سینماگران با احمدی نژاد،  با موافقت اعضای هیأت مدیره خانه سینما همراه شد. حالا پس از گذشت دوهفته، وزیر ارشاد نیز تایید کرد که با نگارش اساسنامه جدید، خانه سینما می‌تواند بازگشایی شود.

براین اساس بسیاری معتقدند که بازگشایی خانه سینما با اساسنامه جدید، و تعطیلی خانه سینمای قبلی برابر است و برخی می گویند که تنها مواردی که مورد اختلاف وزارت ارشاد بوده است اصلاح می شود.
+ نوشته شده در  یکشنبه نهم مهر 1391ساعت 21:28  توسط فرشید & محی الدین  | 

اهل بیت مقدس ترین مقدسات اسلامی است

مقدس ترین مقدسات ما اهل بیت پیامبر هستند .هر گونه اهانت به  اهل بیت را محکوم می نماییم.

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم خرداد 1391ساعت 22:52  توسط فرشید & محی الدین  | 

جای شهداء گمنام در شهر ما خالی

ما از مسئولین می خواهیم به جهت زیارت شهداء گمنام و به جهت منور شدن شهرمان به نور شهداءگمنام یکی از این عزیزان را به  شهرمان بیاورند ما آماده مهمانی آنها هستیم 
+ نوشته شده در  سه شنبه نوزدهم اردیبهشت 1391ساعت 20:41  توسط فرشید & محی الدین  | 

ازرسين ويژه استان در نهمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي معرفي شدند

در جلسه صبح امروز هيأت بازرسي انتخابات استان گلستان ، بازرسين ويژه حوزه هاي انتخابيه استان معرفي شدند.
مشاور استاندار و دبير هيأت بازرسي نهمين دوره انتخابات استان در اين جلسه در مورد نحوه گزينش و وظايف بازرسين ويژه گفت : بازرسين ويژه افراد مستقل و مورد تأييد هيأت بازرسي استان هستند که داراي تجربه بالا و آشنا به مصالح جامعه هستند.
محمدعلي نوبخت اظهار داشت : آشنايي به قوانين کشور، آشنايي به افکار عمومي، رازداري، هوش و زکاوت بالا، اعتماد به نفس و عدم اعمال نظرات شخصي در ارائه گزارش و واقع بيني و بي طرفي از خصوصيات بارز بازرسين ويژه است که با تعامل و جديت، بايد به دنبال پيشگيري از بروز تخلف باشند.
وي خاطرنشان کرد : جمع آوري اطلاعات و اخبار ، تجزيه و تحليل اخبار واصله، کنترل فرايند انجام کار، رصد و ارائه گزارش کانديداها و تجزيه و تحليل فضاي انتخاباتي حوزه فعاليت از وظايف اصلي بازرسين ويژه است.

+ نوشته شده در  دوشنبه هجدهم اردیبهشت 1391ساعت 15:29  توسط فرشید & محی الدین  | 

نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

محسن موحدی
کارشناسی ارشد علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی
مدرس مراکز تربیت معلم استان اصفهان


چکیده:


این مقاله با عنوان نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف ، گزارش یک طرح پژوهشی است که در سال
۱۳۸۸ در بین جامعه ی فرهنگیان شهر نجف آباد و در یک نمونه ی ۳۴۰ نفری اجرا شد. پنج سوال تحقیق ، به ترتیب به نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط آموزش و پرورش ، فرهنگ و ارشاد اسلامی ، صدا وسیما، حوزه های علمیه و دانشگاه ها می پردازد. از بین نهادهای فرهنگی یاد شده در این تحقیق ، نقش های فرهنگی مربوط به حیطه وظایف وزارت آموزش و پرورش مهم ترین نقش های فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف بوده است و پس از آن نقش های مربوط به حیطه وظایف صدا وسیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، وزارت علوم و تحقیقات وفناوری و حوزه علمیه در این رده بندی قرار می گیرند.
واژگان کلیدی:
فرهنگ ، فرهنگ سازی ، امر به معروف ونهی از منکر ، مصرف ، الگوی مصرف.


مقدمه:
فرهنگ به عنوان بنیاد اجتماع و هدف والای حرکت های انسانی، نماد انسانیت است. با این همه، تنها زمانی می توان گفت که فرهنگ، امری مثبت و سازنده و هدف والایی است که دارای ویژگی هایی باشد که از مهم ترین آن ها، بستر مناسب بودن برای تعالی و تکامل بشری است. براین اساس، می توان از فرهنگ مثبت و منفی یاد کرد و این گونه نیست که هر فرهنگی، ارزشی و مطلوب باشد. همین تفاوت های میان فرهنگ هاست که مسئله مهم فرهنگ سازی مثبت و ارزشی را در برابر فرهنگ های منفی و یا فرهنگ سازی های منفی و غیرمفید پدید آورد. (کوئن،
۱۳۷۲،ص ۵۵)
در هر جامعه ای مجموعه ای از آداب، رسوم، سنت ها، قوانین نوشته و نانوشته و دانش عمومی و فراگیر به شکل گفتمان، وجود دارد که از آن به فرهنگ یاد می شود. هر امری در جامعه بشری دارای زیر مجموعه ای از این امور است که به آن فرهنگ آن امر می گویند. وقتی از فرهنگ رانندگی یا شهرنشینی سخن به میان آمده و یا در رسانه ها بر فرهنگ سازی مصرف و یا الگوهای آن تأکید شده است. بر این اساس هر کار و چیزی دارای فرهنگ خاص است که می بایست از سوی مردم مورد توجه قرارگیرد و در رفتارها و نگرش ها، خود را نشان دهد. ( اسدی و محسنی،
۱۳۷۶، ص ۴۴)
هنگامی که از فرهنگ سازی سخن به میان می آید، چنین برمی آید که فقدان این مسئله می تواند در جامعه آثار سویی به جا گذارد که نیازی به عنوان فرهنگ سازی خود را به عنوان دغدغه بر جامعه و اولیا و مسئولان آن تحمیل کرده است. چنان که از همین اصطلاح می توان دغدغه دیگری را نیز شناسایی و ردگیری کرد. به این معنا که یکی از مسایل و مشکلات هر جامعه وجود فرهنگ های غلط و نادرست در کنار بی فرهنگی گروهی دیگر است.
بنابراین مسئله فرهنگ سازی از دو جهت خود را بر جامعه و مسئولان آن تحمیل می کند و به عنوان یک مسئولیت و وظیفه مهم در حوزه جامعه پذیری خود را نشان می دهد. از جهتی فقدان فرهنگ استفاده از چیزی نیاز به فرهنگ سازی را توجیه می کند و از سوی دیگر وجود فرهنگی نامناسب، فرهنگ سازی مناسب را می طلبد. (مطهری ،
۱۳۸۳، ص ۶۷)
برای این که فرهنگ سازی مثبت انجام پذیرد و یا فرهنگ منفی از جامعه رخت بربندد و یا اصلاحاتی در فرهنگ موجود رخ دهد تا در مسیر فرهنگ سازنده و مثبت قرار گیرد، لازم است نسبت به ظرفیت ها و امکانات و فلسفه ایجادی هر چیز اطلاع رسانی دقیق و کامل انجام پذیرد تا فرهنگ مصرف و بهره برداری از آن در مسیر درست و کمالی باشد. ( اسدی و محسنی،
۱۳۷۶، ص ۴۷)
تبیین آثار و فواید هر چیزی در مقام اطلاع رسانی و تبلیغ، خود عاملی مهم در فرهنگ سازی ارزشی و مثبت است که خداوند در آیات قرآنی از این شیوه به بهترین شکل استفاده کرده است.
از نظر قرآن، هنگامی شخص و یا جامعه به فرهنگ درست استفاده و بهره برداری از چیزی کشیده می شوند که نسبت به آن آگاهی عمیق و کامل و کافی یافته باشند. از این رو در آیاتی چون آیه
۱۲۲ سوره توبه برای گرایش مردم به دین می کوشد تا نسبت به مبانی و اصول و فواید دین اطلاع کافی بدهد و از مؤمنان می خواهد تا این گونه وارد عرصه شوند و برای فرهنگ سازی گرایش به دین، اطلاعات و دانش کامل و عمیق به دست آورند و به دیگران برسانند. (مطهری ،۱۳۸۳، صص۶۹-۶۸)
از آن جایی که تغییر فرهنگ و یا فرهنگ سازی به معنای ایجاد نگرش و یا تغییر و اصلاح آن می باشد، نمی توان انتظار داشت که فرهنگ و نگرش مردم به سادگی و آسانی تغییر کند. لذا بر استقامت در هنگام فرهنگ سازی و اصلاح یا تغییر آن تأکید شده است. آیاتی چون
۷۱ سوره یونس و ۲۵ تا ۲۹ و نیز ۳۹ سوره یونس و نیز ۱ تا ۵ سوره نوح بر اهمیت و ارزش استقامت و پایداری برای دست یابی به هدف فرهنگ سازی و ایجاد و اصلاح نگرش ها توجه می دهد؛ زیرا تغییر نگرش و فرهنگ سازی، تنها در یک فرآیند زمانی رخ می دهد و این گونه نیست که یک دفعه و ناگهانی، فرهنگی شکل گیرد و یا اصلاح شود. بلکه مسئله اصلاح فرهنگی و نگرشی دشوارتر و سخت تر است، زیرا نخست می بایست فرهنگ و نگرشی که شکل گرفته و جا افتاده را با اطلاع رسانی از آسیب های فرهنگ نادرست، از شخص و جامعه زدود و سپس فرهنگ ارزشی و مثبت را اندک اندک در جامعه جایگزین کرد. از این رو پیامبر اعظم (ص) برای ایجاد فرهنگ اسلامی در مدینه و مکه بیش از بیست و سه سال تلاش کرد. آغاز هرگونه تغییر و اصلاح فرهنگی از داخل از دیگر اولویت هایی است که قرآن برای فرهنگ سازی و اصلاح فرهنگی پیشنهاد می دهد؛ زیرا مردم نخست به رفتار عملی و عینی اشخاص توجه دارند و اگر رفتار درست، فرهنگ شخص و خانواده وی نشده باشد، مردم کمتر گرایش به تغییر و اصلاح را می پذیرند. (انعام آیه ۷۴ و توبه آیه ۱۲۲ و مریم آیه ۴۲ و ۴۵) از این رو خداوند در آیه ۲۱۴ سوره شعراء به پیامبر (ص) فرمان می دهد که فرهنگ سازی را از درون خانواده و عشیره خویش آغاز کند. (مطهری ،۱۳۸۲،ص ۸۹)
بنابراین بر اولیای امور و مسئولان است تا فرهنگ سازی ارزشی و مثبت را از دستگاه های دولتی آغاز کنند تا جامعه با توجه به فرهنگ درست و مناسب از آنان پیروی کنند.
البته باید به این نکته توجه داشت که تبلیغ و اطلاع رسانی برای تغییرات فرهنگی و فرهنگ سازی می بایست خود به درستی و سلامت صورت گیرد؛ زیرا هرگز هدف وسیله را توجیه نمی کند. به این معنا که اگر فرهنگ سازی مثبت و ارزشی، امری مطلوب و سازنده است، نباید در فرهنگ سازی، از ابزارهای نادرست تبلیغی و اطلاع رسانی بهره گرفت. در حالی که در برخی از رسانه ها گاه از شیوه اطلاع رسانی فساد برانگیز استفاده می شود که مصادیق آن بسیار است و بیان آن نیز گاه خود نوعی اشاعه فساد و تباهی است که از آن منع شده است. ( اسدی و محسنی،
۱۳۷۶، ص ۵۲)
از دیگر نکاتی که باید مورد توجه قرار گیرد آن است که مسئولان برخلاف آن چه تبلیغ می کنند عمل نکنند که آثار سویی را به دنبال خواهد داشت. (بقره آیه
۴۴ و صف آیات۲ و ۳) بسیاری از مسئولان و دولت مردان مردم را به امری تشویق می کنند. در حالی که در عمل چیز دیگری را نشان می دهند. به عنوان نمونه مردم را به صرفه جویی و پرهیز از اسراف و ریخت و پاش و تبذیر دعوت کرده و از رفتارهای مترفانه و رفاه زدگی باز می دارند، ولی در عمل خود در مصرف و هزینه بیت المال اسراف و ریخت وپاش دارند. این عمل آثار ضد فرهنگی بدتری را در جامعه در پی خواهد داشت.
فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر نیز ، علاوه بر موارد فوق نیازمند توجه از ابعاد مختلف و کارکردهای متنوع از قبیل اصلاح الگوی مصرف می باشد.
امر به معروف و نهی از منکر در فرهنگ اسلامی، مانند جریان خون در رگ های یک پیکر است و سهل انگاری در این باره، بی رنگ شدن دین و مرگ تدریجی امت اسلامی را در پی خواهد داشت. توجه به این ویژگی، بعضی از فرق مسلمان را بر آن داشت تا آن را جزئی از اصول مذهب خویش بدانند.
معروف، آن چیزی است که خداوند متعال، انجام دادن آن را واجب نموده و عقل، انجام آن را ترغیب کرده است و منکر، آن چیزی است که خداوند، از آن نهی فرموده و عقل، از انجام دادن آن، کناره گیری می نماید. درباره مقصود از انجام امر به معروف و نهی از منکر، دو بیان وجود دارد: یکی این که مراد ازامر به معروف، وادار کردن به انجام کار نیک و طاعت، و نهی از منکر، بازداشتن از انجام کار زشت و معصیت است. و بیان دیگر این که، امر به معروف عبارت است از سخن و گفتاری که انسان را به طاعت و فرمانبرداری خداوند وامی دارد، و در مقابل، نهی از منکر عبارت است از بازداشتن از انجام گناه و یا کلام و سخنی که سبب منع از انجام گناه می گردد و یا کراهت و تنفر وقوع گناه، از انسان منهی است. روشن است که تعریف دوم، رجحان دارد؛ زیرا امر به معروف و نهی از منکر زبانی و قلبی را نیز شامل می شود؛ در حالی که تعریف اول، این شمول و فراگیری را ندارد. (مدنی ،
۱۳۷۹، صص ۷۰-۶۸)
فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر ، نیازمند تعریف وتبیین وجوه مختلف این فریضه ی الهی و شناخت نقاط ضعف افراد جامعه در این زمینه مانند طمع رسیدن به قدرت و مقام و یا به دست آوردن شهرت و مال و ثروت ، تسامح و تساهل و بی اعتنایی ، ترس از مرگ و کم شدن روزی و ریختن آبرو ، انزوا طلبی به گمان خودسازی ، حیا و خجالت ، فهم نادرست و.... می باشد.(مسعودی،
۱۳۸۰،ص۸۹)
یکی از ابعاد مهم فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر ، بعد اقتصادی آن می باشد که از دیدگاه کلان در درجه ی اول به موضوع الگوی مصرف و اصلاح آن می پردازد. شکل و سطح مصرف افراد یک جامعه ، الگوى مصرف آن جـامـعـه را تـشکیل مى دهد. الگوى مصرف شامل کمیت و کیفیت اقلام مصرفى افراد یک جامعه است که تحت تاثیر استاندارد مصرف ، درآمد و موقعیت اجتماعى و...تغییر مى کند. الگوى مـصـرف یـک جـامـعه است که مى تواند تعیین کننده ى وجود پدیده ى مصرف گرایى در آن جـامـعـه بـاشـد. مـصـرف گـرایـى از ایـن نـگـاه ، در مـعناى مصرف نامتعارف است که نیاز فـیـزیکى فرد را برطرف نمى سازد، بلکه نیاز روانى فرد یا افراد جامعه را که گاه بـه تـقلید از دیگران ، تبلیغات ، شرایط محیطى یا تغییرات جامعه ایجاد شده ، برطرف مى سازد. (خلیلیان ،
۱۳۷۵، ص ۸۲)
الگوى مصرف هر جامعه نقشى تعیین‏کننده در تخصیص منابع تولید، نوع کالاهاى تولیدى و شیوه توزیع آن‏ها دارد؛ زیرا تخصیص بهینه منابع براى تولید کالاها و ارائه خدمات به منظور تأمین نیازهاى ضرورى و حیاتى جامعه و رفع فقر و محرومیت، تا حد زیادى به شناخت الگوى صحیح مصرف و حاکمیت آن بستگى دارد و این امر مبتنى بر جهت‏دهى معقول و منطقى به افکار، عقاید، آداب و رسوم و ارزش‏هاى مورد قبول جامعه یا به طور خلاصه، فرهنگ عمومى مردم مى‏باشد.(دادگر،
۱۳۷۸،ص۱۱۲)
در میان عواملى که بر تعیین الگوى مصرف در یک جامعه نقش دارند، به نطر مى‏رسد «فرهنگ حاکم بر جامعه» مؤثرتروداراى تأثیرعمیق‏ترى مى‏باشد؛ زیرا اعمال و تصمیم‏گیرى افراد آینه تمام‏نماى عقاید، اندیشه ‏ها و نحوه نگرش به جهان هستى و ارزش‏هاى مورد قبول آن‏هاست. از سوى دیگر، آداب و رسوم، ارزش‏ها و افکار و عقاید اجزاى اصلى تشکیل دهنده فرهنگ هر جامعه مى‏باشند. (رزاقی،
۱۳۷۴،ص۶۰)
بنابراین، فرهنگ در فرایند تصمیم‏گیرى و اعمال و رفتار اقتصادى افراد جامعه نقشى اساسى دارد. اتخاذ الگوى صحیح و منطقى در مصرف، آثار فردى و اجتماعى فراوانى به دنبال دارد؛ زیرا در سطح کلان، تا امکانات یک جامعه با نیازها و خواست ‏هاى افراد آن جامعه متناسب و هماهنگ نباشد، کسب استقلال اقتصادى و دست‏ یابى به عزّت و سرافرازى ممکن نمى‏گردد و در سطح فردى، بدون اجتناب از مصارف غیرضرور و تجمّلى و تقدیر معیشت ـ به معناى متوازن نمودن درآمدها و هزینه‏ها ـ آرامش روحى و روانى، که شرط اصلى رفاه مادى است، به وجود نمى‏آید. جستجوى الگوى مصرف متناسب خانوار به معناى تهیه نسخه‏اى عام براى همه نیست، بلکه آشنایى با معیارها، فرضیه ‏ها و رفتارهاى بخردانه‏اى در مصرف است که خانواده در پرتو آن بهتر مى‏تواند بر مسائل و مشکلات مالى خویش غلبه کند و هزینه ‏ها را تا حد ممکن به امکانات نزدیک نموده، از فشارهاى روانى وارد بر خانواده از نظر ساعات کار و احساس محرومیت و خفّت و شکست بکاهد. (مشرف جوادی ،
۱۳۸۲،صص ۱۲۳-۱۲۱)
بر اساس اهمیت رابطه ی اساسی سه موضوع فرهنگ ، امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح الگوی مصرف اهداف این تحقیق در دو بعد کلی و جزئی عبارتند از:
الف- هدف کلی : بررسی نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف.
ب- اهداف جزئی:
- بررسی نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط آموزش و پرورش در اصلاح الگوی مصرف.
- بررسی نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط فرهنگ و ارشاد اسلامی در اصلاح الگوی مصرف.
- بررسی نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط صدا وسیما در اصلاح الگوی مصرف.
- بررسی نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط حوزه های علمیه در اصلاح الگوی مصرف.
- بررسی نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی در اصلاح الگوی مصرف.
بر اساس اهداف تحقیق ، سوالات زیر مطرح می گردد:
۱- نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط آموزش و پرورش در اصلاح الگوی مصرف چیست؟
۲- نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط فرهنگ و ارشاد اسلامی در اصلاح الگوی مصرف چیست؟
۳- نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط صدا و سیما در اصلاح الگوی مصرف چیست؟
۴- نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط حوزه های علمیه در اصلاح الگوی مصرف چیست؟
۵- نقش فرهنگ سازی امر به معروف ونهی از منکر توسط دانشگاه ها ومراکز آموزش عالی در اصلاح الگوی مصرف چیست؟
بررسی منابع موجود در زمینه اصلاح الگوی مصرف ، تحقیقات زیادی در حیطه اقتصاد انجام شده است ولی در زمینه مسائل فرهنگی این موضوع و بویژه در ارتباط با فریضه ی امر به معروف و نهی از منکر ، تحقیقات چندانی صورت نگرفته است. موارد زیر از معدود تحقیقات موجود در این زمینه است.
سید رضا حسینی (
۱۳۸۲) در تحقیقی با عنوان « متغیرهای موثر در ترویج صرفه جوئی» به مباحث تربیتی صرفه جوئی و پرهیز از اسراف پرداخته است که در پایان تحقیق ، وظایف دستگاه های دولتی و غیر دولتی در این زمینه به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته و راهکارهائی نیز ارائه شده است.
سمیرا پیروزی (
۱۳۸۳) در پژوهشی با عنوان« جایگاه نهادهای تربیتی جامعه در گسترش فرهنگ صحیح مصرف » بررسی نهادهای فرهنگی جامعه مانند مدارس ، دانشگاه ها ، صدا وسیما و.... در زمینه گسترش فرهنگ صحیح مصرف را مد نظر دارد که در پایان تحقیق اهمیت کار فرهنگی در این موضوع را مهم تر از سایر ابعاد از قبیل اقتصادی ، حقوقی و... ارزیابی می نماید.
مهرداد نیک زاد (
۱۳۸۴) در تحقیقی با عنوان « تحلیل اجتماعی کنش های مصرفی» به دنبال کشف و تبیین روابط میان شاخص هاى هویت اجتماعى و ابعاد الگوى مصرف، در میان جوانان است. براى رسیدن به این هدف، از چهارچوب نظرى استفاده شده است که خطوط اصلى آن را نظریات «پیر بوردیو» و «آنتونى گیدنز» تشکیل داده‏اند. پرسش اساسى این طرح این است که چرا گروه هاى اجتماعى مختلف از الگوهاى مصرفى متفاوتى (در خرید لباس) پیروى مى‏کنند؟روش‏شناسى این پژوهش داراى دو بعد «کیّفى» و «کمّى» است که از روش هاى پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده نیز بهره فراوان برده است. حجم نمونه را ۴۱۷ نفر از جوانان ۱۸ تا ۳۰ سال شهر رشت تشکیل مى‏دهند که به شیوه نمونه‏گیرى طبقه‏بندى‏شده انتخاب شده‏اند. براى تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع‏آورى‏شده از آزمون هاى آمارى مختلفى چون تجزیه واریانس و رگرسیون لوجستیک استفاده شده است.فرضیات پژوهش نیز بر مبناى پرسش هاى آغازین در دو شکل اصلى و فرعى ارائه شده‏اند که شامل فرضیه اصلى و نوزده فرضیه فرعى مى‏شود.در نهایت، پژوهشگر موفق به ارائه گونه‏شناسى از «الگوهاى خرید جوانان» مورد مطالعه در چهار فضاى اجتماعى مختلف ــ که حاصل تقاطع دو محور سرمایه فرهنگى و سرمایه اقتصادى است ــ شده است. افراد قرارگرفته در داخل هر یک از این چهار فضاى اجتماعى، در خرید لباس و پوشاک داراى ذائقه‏ها و سلایق نزدیک به‏هم هستند که آنها را از افراد قرارگرفته در فضاهاى دیگر «متمایز» مى‏کند.
علی اصغر سعیدی (
۱۳۸۵) در تحقیقی با عنوان « فرهنگ مصرفی و هواهای نفسانی جوانان و زنان در جامعه مصرفی» به بررسى نظرى هواهاى نفسانى زنان و جوانان در جامعه مصرفى می پردازد ، چرا که جامعه مصرفى بخش مهمى از فرهنگ مصرفى زنان و جوانان را شکل مى‏دهد. آنها به‏منزله مصرف‏کنندگان موثر جامعه مصرفى، معناى کالاها را مشخص و برخى روندهاى مصرفى را تعیین مى‏کنند. این تحقیق، نخست با بررسى ویژگی ها و پیامدهاى جامعه مصرفى، نقش و جایگاه زنان و جوانان را توصیف و تحلیل مى‏کند. جوانان با مصرف، مقوله‏هاى جدیدى را وارد جامعه مصرفى مى‏کنند؛ فهم و قضاوت زیباشناختى خاص خود را به جامعه مصرفى تحمیل مى‏کنند؛ با ترکیب مقوله‏ ها و عناصر مصرفى از جمله خرید کردن، لباس پوشیدن و مد مفاهیم جدیدى خلق مى‏کنند و با مصرف خود، موقعیت اجتماعى و شخصى و سبک زندگى خود را رقم مى‏زنند.در فرهنگ مصرفى، هواهاى نفسانى محور حوزه‏هاى خرید هستند و زنان، بیشتر این فضاهاى رو به گسترش را اشغال کرده‏اند.
روش تحقیق:
برای دستیابی به نظرات نمونه تحقیق و همچنین امکانات محدود محقق ، بهترین روش برای جمع آوری این اطلاعات ، استفاده از پرسشنامه محقق ساخته می باشد . برای پنج سوال موجود که هر کدام پنج متغیر داشته اند ، پرسشنامه
۲۵ سوالی طراحی وبین اعضای نمونه توزیع گردید. با توجه به موضوع وهدف تحقیق و براساس موارد موجود درکتب روش تحقیق ، روش این تحقیق پیمایشی می باشد. برای تجزیه وتحلیل آماری یافته های خام تحقیق از میانگین و آزمون t استفاده گردید. این امر به دلیل تایید یا رد فرضیه صفر در هر فرضیه و قدرت بالای این آزمون آماری در انجام چنین کاری صورت گرفته است.
جامعه آماری پژوهش فرهنگیان شهرستان نجف آباد در سال
۱۳۸۸ می باشند. اعضاء جامعه در این تحقیق طبق اطلاعات موجود در آموزش وپرورش شهرستان نجف آباد ، ۳۰۰۰ نفر می باشد. تعداد افراد نمونه بر اساس جدول مورگان برآورد شده اند که در نتیجه برای یک جامعه ۳۰۰۰ نفری حجم نمونه ۳۴۰ نفر خواهد شد. برای نمونه گیری از روش طبقه بندی و بر اساس مولفه هائی چون جنسیت ، مقطع تحصیلی ، مدرک تحصیلی ، سابقه کار و تدریس در شهر یا روستا ، اقدام شد.


بحث و نتیجه گیری:
برای سوال اول تحقیق و نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط آموزش و پرورش در اصلاح الگوی مصرف، متغیرهای زیر مطرح شده است: برگزاری جلسات آموزش خانواده جهت تبیین نقش امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف برای والدین ، آموزش معلمان به ویژه مربیان تربیتی در مورد نقش امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف از طریق برگزاری دوره های آموزشی و فرهنگی ، تشویق معلمان برای ارائه مقالات در زمینه نقش امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف در جشنواره ها و همایش ها، برگزاری مسابقات پیشنهادهای نقش امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف در مدارس و تهیه روزنامه دیواری بین دانش آموزان ، غنی سازی مطالب کتب درسی دوره های مختلف تحصیلی درباره نقش امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف از طریق تحلیل محتوای این کتب توسط متخصصان برنامه ریزی درسی و آموزشی.
تجزیه وتحلیل اطلاعات تحقیق نشان می دهد، غنی سازی مطالب کتب درسی دوره های مختلف تحصیلی درباره نقش امر به معروف ونهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف از طریق تحلیل محتوای این کتب توسط متخصصان برنامه ریزی درسی و آموزشی مهم ترین نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط آموزش و پرورش در اصلاح الگوی مصرف به حساب می آید و در مجموع
۸۴ درصد اعضای نمونه ، نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط آموزش و پرورش در اصلاح الگوی مصرف را مهم وموثر می دانند.
برای سوال دوم تحقیق و نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط فرهنگ و ارشاد اسلامی در اصلاح الگوی مصرف، متغیرهای زیر مطرح شده است: بهره گیری از امکانات سمعی و بصری خصوصاً اینترنت، کتب و نشریات و برگزاری گردهمایی ها در داخل و خارج از کشور، ارسال رایگان کتب و نشریات مربوط به نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف به مراکز فرهنگی، ایجاد و توسعه و حمایت از مؤسسات فرهنگی موثر در تبیین نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف، انجام مطالعات و تحقیقات پیرامون فرهنگ عمومی در زمینه نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف و استفاده از نتایج حاصل در برنامه ریزی های فرهنگی ، شناسایی و حمایت از مؤلفان و ناشرانی که به تألیف و چاپ کتاب در زمینه تبیین نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف اشتغال دارند.
تجزیه وتحلیل اطلاعات تحقیق نشان می دهد، انجام مطالعات و تحقیقات پیرامون فرهنگ عمومی در زمینه نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف و استفاده از نتایج حاصل در برنامه ریزی های فرهنگی ، مهم ترین نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط فرهنگ وارشاد اسلامی در اصلاح الگوی مصرف به حساب می آید و در مجموع
۷۸درصد اعضای نمونه ، نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط فرهنگ وارشاد اسلامی در اصلاح الگوی مصرف را مهم وموثر می دانند.
برای سوال سوم تحقیق و نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط صدا وسیما در اصلاح الگوی مصرف، متغیرهای زیر مطرح شده است: تهیه و پخش فیلم های سینمایی، پویانمایی و... مناسب جهت مقاطع سنی مختلف در راستای فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف ، ساخت برنامه هایی که نتایج فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف را به صورت ترویجی و با شیوه ای جذاب انعکاس دهد، ساخت برنامه هایی در خصوص آشنا سازی نسل جوان با فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف و نشان دادن برتری فرهنگ اسلامی بر فرهنگ غرب و سایر کشورها در این زمینه، برگزاری مسابقاتی در خصوص آشنائی با فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف برای کودکان و نوجوانان ، تصحیح تبلیغات تلویزیونی از مصرف گرائی به اصلاح الگوی مصرف برای فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف.
تجزیه وتحلیل اطلاعات تحقیق نشان می دهد، ساخت برنامه هایی در خصوص آشنا سازی نسل جوان با فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف و نشان دادن برتری فرهنگ اسلامی بر فرهنگ غرب و سایر کشورها در این زمینه ، مهم ترین نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط صدا وسیما در اصلاح الگوی مصرف به حساب می آید و در مجموع
۸۱درصد اعضای نمونه ، نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط صدا وسیما در اصلاح الگوی مصرف را مهم وموثر می دانند.
برای سوال چهارم تحقیق و نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط حوزه های علمیه در اصلاح الگوی مصرف، متغیرهای زیر مطرح شده است: احیای مفاهیم قرآنی و تفسیر روشن آیات مربوط به اصلاح الگوی مصرف، تفسیر وتشریح روشن و دقیق روایات و احادیث مربوط به فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف ، تبیین سیره پیامبر اعظم (ص) و ائمه اطهار (ع) در زمینه فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف ، گنجاندن معیارهای اسلامی و قرآنی فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف در آموزش طلاب ، استخراج راهکارهای فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف از مباحث اخلاق و رفتار اجتماعی وفردی در اسلام.
تجزیه وتحلیل اطلاعات تحقیق نشان می دهد، تبیین سیره پیامبر اعظم (ص) و ائمه اطهار (ع) در زمینه فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف ، مهم ترین نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط حوزه های علمیه در اصلاح الگوی مصرف به حساب می آید و در مجموع
۷۱درصد اعضای نمونه ، نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط حوزه های علمیه در اصلاح الگوی مصرف را مهم وموثر می دانند.
برای سوال پنجم تحقیق و نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط دانشگاه ها ومراکز آموزش عالی در اصلاح الگوی مصرف، متغیرهای زیر مطرح شده است: در نظر گرفتن مجموعه مباحثی از فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف در سرفصل های دروس دانشگاهی تمامی رشته ها به منظور آشنایی تخصصی جوانان با این موضوع ، تهیه و ارائه اولویت های پژوهشی مطالعات راهبردی فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف برای موضوعات پایان نامه های رشته های علوم انسانی بصورت فراخوان به دانشگاه ها، شناسایی استعدادهای درخشان در رشته های مختلف علمی و معرفی آنها به مراکز تحقیقاتی جهت بهره گیری از قابلیت آنها در مطالعات راهبردی فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف در کشور ، برنامه ریزی برای جذب متخصصان و صاحبنظران ایرانی داخل و خارج از کشور جهت تبیین علمی فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف ، هماهنگی برنامه های فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف در دانشگاه ها ومراکز علمی- پژوهشی با نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها.
تجزیه وتحلیل اطلاعات تحقیق نشان می دهد، تهیه و ارائه اولویت های پژوهشی مطالعات راهبردی فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف برای موضوعات پایان نامه های رشته های علوم انسانی بصورت فراخوان به دانشگاه ها، مهم ترین نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط دانشگاه ها ومراکز آموزش عالی در اصلاح الگوی مصرف به حساب می آید و در مجموع
۷۵درصد اعضای نمونه ، نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر توسط دانشگاه ها ومراکز آموزش عالی در اصلاح الگوی مصرف را مهم وموثر می دانند.
یافته های تحقیق حاضر همگی دال بر اهمیت نقش فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف که به تفصیل در این نوشتار مورد بررسی قرار گرفت ، می باشد. از بین نهادهای فرهنگی یاد شده در این تحقیق ، نقش های فرهنگی مربوط به حیطه وظایف وزارت آموزش و پرورش مهم ترین نقش های فرهنگ سازی امر به معروف و نهی از منکر در اصلاح الگوی مصرف بوده است و پس از آن نقش های مربوط به حیطه وظایف صدا وسیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، وزارت علوم و تحقیقات وفناوری و حوزه علمیه در این رده بندی قرار می گیرند.

 

 

 

 


منابع و ماخذ:
۱. اسدى، على و منوچهر محسنی (۱۳۷۶) ، گرایش‏هاى فرهنگى و نگرش‏هاى اجتماعى در ایران، پژوهشکده علوم ارتباطات و توسعه ، تهران.
۲. خلیلیان ، جمال (۱۳۷۵) ، الگوى مصرف در اسلام، مرکز پژوهش‏هاى صدا و سیما ، تهران.
۳. دادگر، یداللّه (۱۳۷۸) ، نگرشى بر اقتصاد اسلامى: معرفت‏ها، ارزش‏ها و روش‏ها، پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس ، تهران.
۴. رزاقى، ابراهیم(۱۳۷۴) ، الگوى مصرف و تهاجم فرهنگى،انتشارات چاپخش، تهران.
۵. کوئن، بروس(۱۳۷۲) ، مبانى جامعه‏ شناسى، ترجمه غلامعباس توسلى، انتشارات سمت، تهران.
۶. مدنی ، سید محمود(۱۳۷۹) ، امر به معروف ونهی از منکر دو فریضه برتر در سیره معصومین، شرکت نشر معروف ، تهران.
۷. مسعودی ، محمد اسحاق (۱۳۸۰) ، پژوهشی در امر به معروف ونهی از منکر از دیدگاه قرآن وروایات ، شرکت نشر بین الملل ، تهران.
۸. مشرف جوادى، محمّدحسن (۱۳۸۲) ، نگرشى بر الگوى مصرف در جوامع اسلامى، انتشارات گلی ، تهران.
۹. مطهری، مرتضی (۱۳۸۳) ، تکامل اجتماعی انسان، انتشارات صدرا ، تهران.
۱۰. مطهری، مرتضی(۱۳۸۲) ، آزادی معنوی، انتشارات صدرا، تهران.

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 17:17  توسط فرشید & محی الدین  | 

آثار ترک امر به معروف ونهی ازمنکر

جامعهء ساکت مرده است

قرآن می فرماید ( ولکم فی القصاص حیاه ) اگر قاتل را به قصاص رساندید، زنده اید .

در حدیث می خوانیم : کسی که در برابر خوبی ها و بدهی بی تفاوت است ، مرده ای است که در میان زنده ها نفس می کشد.

سکوت در برابر گناه نتیجه ای جز خسارت ندارد . بر اساس سوره عصر ، حتی کسانی که اهل ایمان وعمل صالح اند ولی ساکت باشند دیگران را به حق وصبر سفارش نکنند ،درخسارت اند.

در حدیث آمده است : اگر گناه مخفیانه انجام شود ، خطری برای همه مردم ندارد ؛ ولی اگر گناه آشکارا انجام شود ومردم قدرت برخورد داشته باشند ، ولی ساکت بمانند ، خداوند همه را مورد قهر وعذاب خود قرار می دهد . چنانکه در قرآن می فرماید : از فتنه هایی که آتش آن همه را می سوزاند ، بترسید‍.

براساس روایات : اگر مردم امر به معروف ونهی از منکر را ترک کنند ،اشرار بر آنان مسلط خواهند شد ودعاها وناله ها دیگر اثر نخواهد داشت.

گاهی سکوت در برابر گناه ، نشانه رضایت است که در این صورت بر اساس آیات و روایات ، این گونه افراد شریک گناهکار حساب می شوند .

خداوند به یهودیان زمان پیامبر خطاب می کند که : ( چرا شما انبیای پیشین را کشتید ؟ ) در حالی که نیاکان آنان پیامبران را کشته بودند ، ولی چون نسل آنها به کار پدران خود راضی بودند ، خداوند ، فرزندان را به کردار پدران مورد عتاب و انتقاد قرار می دهد .

با اینکه قاتل حضرت علی(ع) یکنفر به نام ابن ملجم بود ، ولی در شب نوزدهم ما رمضان سفارش کرده اند که صد مرتبه بگویید: ( الهم العن قتله امیر المومنین) خدایا ، قاتلان علی را لعنت کن . زیرا بسیاری دیگر نیز به این کار راضی بوند.

سیمای افراد ساکت در قیامت

در حدیث می خوانیم : پیامبر اکرم (ص) فرمود : ( به خدایی که جانم در دست اوست ، ازامت من گروهی از قبر بر می خیزند ؛ در حالی که در قیافه بوزینه وخوک هستند . این قیافه ها به خاطر آن است که آنان قدرت بر نهی از منکر داشته ، ولی با گناهکاران سازش کردند).

کسانی که سکوت را شکستند.

ابن سکیت از یاران امام رضا ، امام جواد وامام هادی (ع) ودر عین حال معلم فرزندان متوکل ، خلیفه عباسی بود.

روزی متوکل از اوپرسید : ( فرزندان من بهترند یا حسن وحسین دو فرزند علی بن ابیطالب )

او سکوت چندین ساله را شکست وگفت: (قنبر غلام علی از تو و فرزندانت بهتر است ، تا چه رسد به حسن وحسین).

متوکل که هرگز توقع شنیدن چنین سخنی را نداشت ، به شدت عصبانی شد ودستور قتل او را صادر کرد.

توجیهات بهانه جویان

۱- گناه دیگران ، به ما کاری ندارد

بعضی می گویند : (عیسی به دین خود موسی به دین خود) ، ( من وگناهکار را که در یک قبر نمی گذارند ) ، لذا در برابر باطل ساکت می مانند ، در حالی که جرم درجامعه قابل سرایت است . یک نفر سیگاری هوای محیط را آلوده می کند . دروغ نیز جو بی اعتمادی را بر جامعه حاکم می کند .

گناه درجامعه مثل سوراخ کرد کشتی است ، همین که آب وارد شد ، همه را غرق خواهد کرد.

۲- مانع آزادی مردم است.

بعضی می گویند : امر به معروف ونهی ازمنکر ، نوعی دخالت در امورشخصی مردم وسلب آزادی از آنان است ،در حالی که معنای آزادی آن نیست که هر کس هر کاری انجام دهد ؛ زیرا این نه با عقل سازگار است ونه هیچ فرد وجامعه و رژیمی به آن تن می دهد.

آزادی درچهارچوب قانون وعقل وفطرت معنا دارد ؛ وگرنه می شود هرج ومرج و بی بندوباری .

در زندگی اجتماعی ، آزادی باید بر اساس سلامت جامعه ومقرارت فراگیر معنا شود. فرمان پلیس در مورد حرکت یا توقف اتومبیل ها برای اصلاح امر ترافیک ، در همه جای دنیا پذیرفته شده است وکسی آن را مخالف آزادی نمی داند ، در حالی که کار پلیس نوعی امربه معروف ویا نهی ازمنکر عملی است.

۳- حیا وخجالت

گاه فرد خجالت می کشد و حیا می کند از اینکه تذکر دهد و جلوی منکری را بگیرد . این نوع حیا در روایات اسلامی مورد انتقاد است وبایداین صفت را از خود دور کرد.

۴- ترس

برخی افراد می ترسند که مشتری وخریدار آنان کم شود ؛ یا دوستانشان را از دست بدهند ؛ یا به حرفشان اعتنایی نشود؛ یا مورد تهدید قرار گیرند و یا مردم از کار آنان انتقاد کنند. در حالی که در روایات متعدد آمده است ( امر به معروف ونهی ازمنکر کنید و نترسید ؛ زیرا نه رزق شما قطع ، و نه مرگ شما نزدیک می شود)

۵ - با یک گل بهار نمی شود

گاهی سکوت دیگران ، انسان را به سکوت وا می دارد و می گوید : من که به تنهایی نمی توانم کاری بکنم ، اگر همه بگویند ،من هم می گویم . درحالی که امر به معروف در آن فضای مرگبار وساکت ، پاداش بیشتری دارد . در حدیث می خوانیم : ( بهترین جهاد ،کلمه حقی است که انسان در برابر فرد ستمگر بگوید)

۶ - انحراف فکری

بعضی افراد می گویند : اگر خدا می خواست ، خودش جلوی این افراد را میگرفت وتوبیخشان می کرد ، لابد خدا خواسته است که این کار ها باشد . به ما چه ربطی دارد که مانع شویم؟

این منطق نظیر آناست که بگوییم : اگر فلان کار خوب است ، چرا خدا خودش انجام نمیدهد ؛ اگر سیر کردن گرسنگان خوب است ، خدا خودش به آنان روزی دهد ؛ چرا ما خرج آنان را بپردازیم ؟

گویا این افراد ازاینکه خداوند مردم را مختار آفریده تا هرکس به انتخاب خودش عمل کند و آزمایش خودش را پس بدهد ،غافلند .

۷ - توقع نابجا

بعضی می گویند: نگرانیم که به گفته ما عمل نشود. این توقع نابجا است ؛ مگر مردم همه سخنان انبیا وامامان معصوم را گوش دادند؟

رسول اکرم (ص) به حضرت علی (ع) فرمود : (به خدا سوگند که اگرحتی یک نفر توسط تو هدایت شود ، برای تو از آنچه خورشید بر آن می تابد ، بهتر است ).

۸- دیگران هستند

گروهی می گویند : اگر لازم باشد ،فلان شخصیت ، یا مقام ویا فلان انجمن اسلامی ودیگران هستند . غافل از آنکه امر به معروف همچون نماز ، وظیفه همه است وغفلت دیگران دلیلی برتوجیه غفلت ما نیست .

۱- امروز بگوییم ، فردا چه می شود؟

بعضی امر وبه معروف ونهی از منکر نمی کنند و می گویند : ( بر فرض ما امروز جلوفساد را گرفتیم . باز فردا فساد خواهد کرد ) مثل آنکه بگوییم: ( اگر امروز منزل وحیاط را تمیز کنیم ، باز هفته دیگر کثیف خواهد شد.) تکرار گناه فردا ، دلیل برسکوت امروز ما نیست.

۱۰ - ترک وظیفه به گمان خودسازی

فراریان جنگ تبوک به پیامبر اکرم (ص) می گفتند: در سفر به تبوک و جنگ با سپاه روم ، نگرانیم که چشممان به دختران آنان بیفتد وگناه کنیم ، لذا به این سفر نمی آییم.

۱۱-کار از کار گذشته

بعضی می گویند : باید فکر اساسی کرد وکار از تذکر وموعظه گذشته است. مانند آن که تشنه ای را می بیند و می تواند با کمی آب او را از مرگ نجات دهد ، ولی می گوید : باید فکر آبرسانی سراسری باشیم . البته فکر اساسی وتصمیم کلی حرف منطقی است ، ولی این تفکرنباید بهانه ترک امر به معروف ونهی از منکر موردی شود.

بیان آثار شوم منکر

اگر از اول جلو منکر گرفته نشود ، پی در پی خطراتی را به دنبال خواهد داشت . حضرت علی (ع) ، نفوذ تدریجی وگام به گام شیطان را اینگونه توصیف می کند:

(فباض)؛ اول شیطان در روح انسان تخمگذاری می کند .

(وفرخ فی صدورهم ) ؛ بعد جوجه ها از تخم بیرون می آیند.

(ودبّ) ؛ سپس در روح انسان به حرکت در می آیند.

(ودرج فی حجورهم )؛ پس در دامن انسان به راه می افتند.

(فنظر باعینهم )؛ پس شیطان به واسطه چشم آنان را می نگرد و به جای عین الله ، عین الشیطان می شوند.

(ونطق بالسنتهم )؛ وحرف خود را با زبان آنان می زند .

(فرکب بهم الزلل )؛ وبه واسطه این افراد ، سبب لغزش دیگران را فراهم می کند.

احتمال ضرور خطر

گرچه طبق قانون (اهم ومهم ) باید در هر اقدامی محاسبه کرد و هر حرکتی را سنجیده انجام داد ولی باید درانجام این دو وظیفه بزرگ گاهی به استقبال خطر رفت.

اگر قرآن در ستایش از افرادی می فرماید ( آنان از هیچ سرزنشی نمی هراسند ) به خاطر آن است که عمل به وظیفه ، سرزنش دارد و باید آماده آن بود.

آیاتی که در انتقاد از گروهی می فرماید : (خداوند سزاوار تر به ترسیدن است تامردم ) به ما می گوید : از مردم نترسید !

و روایاتی که می فرماید ( بزرگترین جهاد ، کلام حقی است که نزد حاکم ستمگری زده شود) و (حق را بگوید گرچه بر علیه شما باشد )؛ الهام بخش جرات وجسارت در انجام تکلیف الهی است.

بنابراین ، روایاتی که می گویند : ( امر به معروف زمانی است که انسان برجان خود و دوستانش نترسد.) مخصوص مواردی باشد که قانون اهم ومهم مطرح است ؛ یعنی منکردر حدی نیست که ارزش فدا کردن جان را داشته باشد .

اصلاً امر به معروف دردسر دارد و لذا لقمان به پسرش می گوید : فزرندم ! نماز به پا دار وامر به معروف ونهی ازمنکر نما در انجام این وظیفه بر آنچه به تو رسد ، صبر وتحمل کن که این پشتکاری نیاز به صلابت وعزم و اراده ای قوی دارد .

حمایت از آمرین به معروف

خلیفه سوم، عثمان ، دستور تبعید ابوذر ، یار وفادار رسول خدا را به ربذه صادر کرد وگفت : هیچ کس نباید ابوذر را بدرقه کند!

اما امیرالمومنین ، امام حسن و امام حسین (ع) سکوت را شکسته و حمایت از این آمر به معروف به پا خاستند و او را بدرقه کردند. به هنگام بدرقه ، هر سه بزرگوار به ابوذر دلدار دادند وسخنانی فرمودند . حضرت علی ( ع) فرمود : (ای اباذر! تو برای خدا غضب کردی و فریاد زدی . اینها از افشاگری تو و از دست دادن حکومت ترسیدند ؛ ولی تو هم از گناه سکوت ترسیدی وفریاد زدی . فردای قیامت معلوم خواهد شد که برنده کیست .)

ابوذر در ربذه غریبانه و در حالی که سرش در دامن دخترش بود ، جان سپرد.

اگر مشکلات پیش آمد ، چه کنیم ؟

از یک سو قرآن می فرماید ( خداوند برای شما آسانی خواسته است ونه سختی ) واز سوی دیگر ، امر ونهی در برخی موارد موجب درگیری وضرر می شود ، پس چه باید کرد؟

پاسخ : اولاً خود قرآن فرموده است : (در این راه ، هر مشکلی به تو رسید ، تحمل کن!).

ثانیاً : انبیا و اولیا در راه زنده کردن حق ومحو باطل ، آن همه سختی کشیدند. قرآن میفرماید ( حوادث تلخی که برای شما پیش می آید ، با وجود تلخی و نگرانی برای شما ، برکاتی نیز دارد زیرا وسیله ای برای توبه واستغفار شماست.)

بنابراین ، باید بنگریم که هر کجا مساله ای اهم بود ،هر چیزی هرچه هم مهم باشد ، فدای آن شود . برای مثال ، حفظ اسلام مهم تر از جان امام حسین (ع) است ، لذا آن حضرت شهید می شود تا اسلام رنده بماند.

آمران به معروف را دوست بداریم ‍

یکی از انتقاداتی که انبیا به بعضی از مردم داشتند ، این بود که : ( شما ناصحین را دوست ندارید ؟).

امام صادق (ع) می فرماید : (بهترین دوستان من کسی است که عیوب مرا به عنوان هدیه به من تذکر دهد.)

امام سجاد (ع) در دعای مکارم الاخلاق چنین می فرماید : (پروردگارا به من روحیه انتقاد پذیری مرحمت فرما تا از کسانی که مرا ارشاد می کنند ، پیروی کنم ).

حضرت علی (ع) می فرماید : ( ازعلامات سقوط وعقب گرد ، مظنون شدن به کسانی است که برای ما دلسوزی می کنند).

و فرمود : ( هر کس تو را موعظه کرد ، او را به وحشت نینداز ).

این منافقان بودند که هرگاه مورد نهی از منکر قرار می گرفتند ،با غرور می گفتند : در جامعه تنها ما مصلح هستیم.

واین کفار بودند که هر گاه انبیا آنان را ارشاد می فرمودند ، به جای پذیرش می گفتند : هدف انبیا فخر فروشی بر ماست..

برادر وخواهر ،اگر تذکری به شما میدهند ، سرسختی نکن . تکبر بود که شیطان را از درگاه خدا دور کرد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 17:14  توسط فرشید & محی الدین  | 

آثار وبرکات

برکات معنوی

۱- اصلاح خود انسان

حضرت علی (ع) به فرزندش فرمود : امر به معروف کن تا اهل معروف باشی .

همان گونه که هر کس لباس می شوید ، دست خودش نیز پاک می شود.

۲- شرکت در پاداش نیکی ها

در روایات متعدد می خوانیم : هر کس مردم را به کار خیر راهنمائی وسفارش کند، در پاداش آنان شریک است ، بدون آنکه از اجر عامل کاسته شود .چنانکه هر کس دیگری را به کار خلاف و انحراف دعوت کند ، در کیفر او شریک است.

۳- نجات از قهر خدا

امیر المومنین (ع) فرمود : هر کس منکر وخلافی را دید وقلباً از آن ناراحت شد ، همانا از قهر خدا نجات پیدا کرده و تن به سلامت برده است وهر کس با زبان از کار خلاف نهی کند ، به پاداش رسیده است.

ب : برکات اقتصادی

قرآن می فرماید : اگر مردم ایمان آورند وتقوا پیشه کنند (که یکی از مصادیق تقوی امر به معروف و نهی از منکر است) به طور قطع ، برکاتی ازآسمان و زمین بر آنان خواهیم گشود.

امام باقر (ع) می فرماید : با امر به معروف و نهی ازمنکر ، کسب ها حلال و زمین ها آباد می شود.

اگر در برابر کم فروشی ها ، گرانفروشیها ، ربا خواری ها وحیله و تزویرها همه افراد حساس باشند ، بازار اصلاح می شود .

حضرت علی (ع) همواره با تاریانه وارد بازار می شد و به کسانی که جنس خود را در سایه می فروختند تا عیب آن مخفی بماند و یا جنس بهتر را روی دیگراجناس ونوع نامرغوب را در زیر می نهادند ، هشدار می داد .

رسول اکرم (ص) به ابن مسعود فرمود: با گناهکاران معامله نکنید‍ اگر مسلمانان به همین جمله عمل کنند ، یعنی تجار خلافکار را بایکوت وهمه بر ضد آنان اعتصاب کنند ، او مجبور است خود و تجارتش را اصلاح کند.

ج : برکات اجتماعی

قرآن ، جامعه ای را رستگار می داند که امر به معروف ونهی ازمنکر در آن زنده باشد.

صالحانی را که ما در هرنماز با جمله (السلام علینا وعلی عباد الله الصالحین) بر آنان درود می فرستیم، کسانی هستند که امر به معروف ونهی ازمنکر می کنند.

اگر امر به معروف ونهی ازمنکر ترک شود، بتدریج اشرار حاکم خواند شد وکار به جایی خواهد رسید که خوبان هر چه فریاد زنند، پاسخی نشنوند.

امام صادق (ع) به یکی از یاران خود فرمود : اگر شما دور بنی عباس را نمی گرفتید ، آنها ما را خانه نشین نمی کردند ، سکوت شما ما را خانه نشین کرد.

اگر امروز همه کشورهای اسلامی بر سر اسرائیل غاصب فریاد زنند، او مناطق تحت اشغال خود را به اعراب پس می دهد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 17:12  توسط فرشید & محی الدین  | 

آداب و شیوه ها در امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر به طور مستقیم با دین و دنیا و آبروی افراد در ارتباط است و لذا از حساسیت ویژه ای برخوردار می باشد. همان گونه که رها کردن این واجب الهی، هلاکت بار و خطر آفرین است، اجرای آن نیز بدون رعایت حدود و توجه به شرایط و مراتب و روحیات و ظرفیت افراد، زیان بار خواهد بود.
در قرآن کریم و سیره عملی بزرگان دین و سخنان آنان، نکات بسیار مهم و ارزش مندی وجود دارد که می توان از آنها برای انتخاب روش های صحیح امر به معروف و نهی از منکر مدد گرفت. در این قسمت به برخی از این نکات اشاره می کنیم.
۱ توجه به ظرفیت ها
یکی از شیعیان می گوید: در حضور امام صادق (ع) در باره عده ای سخن به میان آمد. من به امام عرض کردم: ما از آنان بیزاریم، زیرا آنان به آنچه ما قائلیم، قائل نیستند. امام فرمود: با این که آنان دوستدار ما هستند اما به آنچه شما قائل هستید، قائل نیستند، شما از آنان بیزارید؟! گفتم: آری. امام فرمود: اگر چنین است ما نیز از مزایایی برخورداریم که شما از آنها بی بهره اید، در این صورت آیا ما هم باید از شما بیزاری بجوییم!؟ با آنها دوستی کنید و از آنها بیزاری مجویید، زیرا بعضی از مسلمانان از اسلام یک سهم و بعضی دو سهم... و بعضی هفت سهم دارند... سزاوار نیست بر دوش آن که از اسلام یک سهم دارد به اندازه آن که دو سهم دارد، بار بگذاریم... . ۲۳
از این داستان، دو نکته مهم به دست می آید:
۱ ما نمی توانیم فردی را به دلیل پایین بودن درجه ایمانش در انزوا قرار دهیم و با او معاشرت نکنیم.
۲ از هر کسی باید متناسب با درجه ایمانش انتظار داشته باشیم و بیشتر از آن بر او تحمیل نکنیم.
علاوه بر ایمان، توجه به روحیات، قدرت تحمل و میزان شوق و ذوق و حوصله افراد، در دعوت به خوبی ها و یا دور کردن از زشتی ها مهم است. ممکن است افراد سالخورده قدرت تحمل یک یا دو ساعت سخنرانی یا پند و اندرز را داشته باشند، اما نوجوانان چنین تحملی را ندارند. در روایتی آمده است: مردی به پیامبر اکرم(ص) عرض کرد: ای رسول خدا! امام جماعت ما آن قدر نماز را طول می دهد که به سختی می توانم نماز را بخوانم. پیامبر(ص) آن روز با حالتی عصبانی در موعظه ای فرمود: ای مردم! شم، دیگر مردمان را فراری می دهید. هر کس با مردم نماز می خواند باید نماز را مختصر برگزار کند که در میان آنان مریض و ناتوان و کسی هست که به دنبال کاری است. ۲۴
۲ بهره گیری از روش های غیر مستقیم
بعضی افراد تحمل شنیدن اندرزها و یا انتقادهای مستقیم را ندارند، از این رو باید برای اصلاح رفتار آنان از روش غیر مستقیم استفاده کرد.
استاد شهید مرتضی مطهری(ره) در این باره می فرماید: (برای روش غیر مستقیم، حدیث معروفی را برای شما ذکر می کنم، ببینید این روش چقدر مؤثر است. امام حسن و امام حسین^ در حالی که هر دو طفل بودند، به پیر مردی که در حال وضو گرفتن بود، برخورد می کنند، متوجه می شوند که وضوی او باطل است. این دو آقازاده که به رسم اسلام و رسوم روان شناسی آگاه بودند، فوراً متوجه شدند که از یک طرف باید پیرمرد را آگاه کنند که وضویش باطل است و از طرف دیگر اگر مستقیماً به او بگویند آقا وضوی تو باطل است، شخصیتش جریحه دار می شود، ناراحت می شود، اولین عکس العملی که نشان می دهد این است که می گوید: نخیر، همین طور درست است، هر چه بگویی گوش نمی کند، بنابر این جلو رفتند و گفتند: ما هر دو می خواهیم در حضور شما وضو بگیریم، ببینید کدام یک از ما بهتر وضو می گیریم... .
امام حسن(ع) یک وضوی کامل در حضور او گرفت، بعد هم امام حسین(ع). تازه پیر مرد متوجه شد که وضوی خودش نادرست بوده. بعد گفت: وضوی هر دوی شما درست است، وضوی من خراب بود. این طور از طرف اعتراف می گیرند. حالا اگر در این جا فوراً [ و به طور مستقیم ] می گفتند: پیرمرد! خجالت نمی کشی با این ریش سفیدت هنوز وضو گرفتن را بلد نیستی؟! مرده شور ترکیبت را ببرد، او از نماز خواندن هم بیزار می شد. )۲۵
ایشان در چگونگی بهره گیری از این روش می فرماید: (اگر می خواهید به شکل غیر مستقیم امر به معروف بکنید، یکی از راه های آن این است که خودتان صالح و با تقوا باشید، خودتان اهل عمل و تقوا باشید. )۲۶
(
این یک غفلت عظیم و اشتباه بزرگی است امروز در اجتماع ما که برای گفتن و نوشتن و خطابه و مقاله و خلاصه برای زبان و مظاهر زبان، بیش از اندازه انتظار داریم... و می خواهیم تنها با زبان و گوش همه کارها را انجام دهیم و انجام نمی شود، ناراحت می شویم و ناله و فغان می کنیم و می گوییم:
گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من
آنچه البته به جایی نرسد فریاد است;
این شعر برای ما در همه زمان ها صادق بوده و هست. فکر نمی کنیم که ما اشتباه می کنیم، ما بیش از اندازه از این گوش و زبان بیچاره انتظار داریم... ما با دست خود و عمل خود خوب رفتار کنیم تا آنها با چشم خودشان ببینند، یک مقداری هم به این گوش و زبان بیچاره استراحت بدهیم. )۲۷ سعدی می گوید:
ترک دنیا به مردم آموزند
خویشتن سیم و غله اندوزند
* * *
عالم آن کس بود که بد نکند
نه بگوید به خلق و خود نکند
البته بهره گیری از روش غیر مستقیم شکل دیگری نیز دارد و آن این که با بهره گیری از امکانات و ابزار فرهنگی جدید، از جمله نرم افزارهای آموزشی برای همه گروه های سنی، به فرهنگ سازی بپردازیم و جامعه را به سوی افکار و اخلاق پسندیده سوق دهیم که باید در جای خود از آن بحث کرد.
۳ ریشه یابی و درمان
هر خطا و اشتباهی که از دیگران سر می زند، ریشه و عاملی دارد; به عنوان مثال گاهی عامل گناه، ریشه روانی دارد; مانند کمبود محبت، و گاهی عامل گناه، به مسائل اجتماعی برمی گردد; مانند: بیکاری. در این صورت، مبارزه اساسی با انحرافات ناشی از این گونه عوامل، در گرو مبارزه با ریشه هاست; یعنی تأمین محبت و نیاز عاطفی برای عامل روانی، یا ایجاد اشتغال برای عامل اجتماعی.
یکی از اصحاب پیامبر(ص) می گوید: (ما و پیامبر اکرم (ص) در مسجد بودیم که یک اعرابی (فرد ناآشنا به دستورات دین) داخل مسجد شد و مشغول ادرار گردید. اصحاب پیامبر(ص) بر آشفتند و او را از این کار منع کردند. پیامبر(ص) فرمود: با او کاری نداشته باشید. آنان او را رها کردند. آن گاه پیامبر(ص) او را نزد خود خواند و فرمود: مساجد نه محل ادرار است و نه محل کثافات دیگر; بلکه جایگاه ذکر خداوند بزرگ و نماز و قرائت قرآن است. )۲۸
استاد شهید مرتضی مطهری(ره) به نقل از روزنامه ای می نویسد:
(
در چندین سال پیش، در یکی از شهرهای کوچک، واقع در ایالت فیلادلفی( آمریکا) زن ها مبتلا به قمار بازی شده بودند. ابتدا کشیش ها و روزنامه نویس ها و خطبا و فصحا تا می توانستند راجع به بدی قمار خصوصاً برای زن ها گفتند و نوشتند، ولی مثل همین حرف های خودمانی مانند گردو روی گنبد، سُر خورد و پایین افتاد و به جایی نرسید. تا آن که شهردار محل به فکر افتاد یکی دو تا باشگاه و نمایشگاه هنری زنانه دایر کند و سرگرمی های مناسب در آن جا فراهم نماید; از قبیل نمایش بچه های چاق و تندرست و جایزه دادن به مادران کاردان و از قبیل کارهای دستی و غیره که هر کدام برنامه و ترتیب خاصی داشت و مردم را سر ذوق می آورد، دو سه سالی از این جریان گذشت که زن های آن شهر به کلی قمار را فراموش کردند. )۲۹
۴ بهره گیری از فرصت
ممکن است برخی افراد به راحتی زیر بار حرف حق نروند و به اصلاح رفتار خود نپردازند. برخورد مناسب با چنین افرادی، بهره گیری از فرصت های طلایی است.
قرآن مجید داستان باغ پر میوه و زیبایی را نقل می کند که در اختیار پیرمرد مؤمنی بود. او به قدر نیاز از آن برمی گرفت و بقیه را به نیازمندان می داد. هنگامی که چشم از دنیا پوشید، فرزندانش گفتند: ما خود به محصول این باغ سزاوارتریم و مستمندان را محروم ساختند. در بین آنها برادر مؤمنی بود که برادران دیگر را از بخل ورزیدن و چنین کار زشتی باز می داشت، اما کسی به حرفش گوش نمی داد.
پس از این تصمیم، شب هنگام که همه آنها در خواب بودند، بلایی فراگیر از ناحیه پروردگار بر باغ فرود آمد و آتش سوزان، آن باغ خرم و سرسبز را به مشتی خاکستر تبدیل کرد. صبحگاهان به یکدیگر گفتند: اگر می خواهید میوه بچینید، به سوی باغ حرکت کنید، مبادا کسی سخنشان را بشنود و از تصمیمشان با خبر شود.
هنگامی که به باغ رسیدند، چنان وضعی بود که گفتند: این باغ ما نیست، ما راه را گم کرده ایم. در این میان آن برادر مؤمن با قدی سرفراز و زبانی گشوده و منطقی قوی، آنان را زیر رگبار ملامت قرار داده و گفت: آیا به شما نگفتم خدا را به عظمت یاد کنید و از مخالفت او بپرهیزید، شکر نعمت او را به جا آورید و نیازمندان را از اموال خود بهره مند سازید.۳۰
۵ اقدام همگانی
کار فردی در امر به معروف و نهی از منکر، چندان مفید نیست. همان طور که اگر آب تصفیه شده و پاک را بار دیگر در جویباران رها کنیم، آلوده می شود، محیط اجتماع نیز اگر نورانی نباشد و در برابر آلودگی ها عکس العمل نشان ندهد و یا افراد آلوده و فاسد مورد تشویق قرار گیرند، مبارزه با بی بند و باری ها بسیار مشکل خواهد بود.
استاد شهید مرتضی مطهری(ره) می فرماید:
باید به این نکته توجه کنیم که عمل فردی، چندان مفید نیست، آن هم در دنیای فعلی. مشکلی که امروزه در زندگی اجتماعی ما هست این است که افراد اهل عمل توجهی به عمل اجتماعی ندارند و به اصطلاح، (تک رو) هستند; در حالی که از عمل فردی کاری ساخته نیست، از فکر فردی کاری ساخته نیست، از تصمیم فردی کاری ساخته نیست، همکاری و همفکری و مشارکت لازم است. ۳۱
۶ برخورد دور از تبعیض
نکته مهمی که باید در اجرای امر به معروف و نهی از منکر مورد توجه قرار گیرد، برخورد عادلانه و به دور از تبعیض، با فسادها و خلاف کاری هاست. در عرصه مبارزه با متخلّف، زد و بنده، ملاحظات سیاسی، قومی و منطقه ای، این که فلانی دوست من است یا فلانی وابسته به فلان شخصیت است و نباید با او برخورد کرد و نظایر آن، عامل بی اعتمادی، جری شدن خلاف کاران و در نتیجه دور شدن از هدف های عالی امر به معروف و نهی از منکر است.
۷ نرم خویی و مهرورزی
امر به معروف و نهی از منکر، موضوعی بسیار حساس است و باید با مهر و عطوفت و انتخاب بهترین روش های اخلاقی همراه گردد. خدای بزرگ به حضرت موسی(ع) و هارون می گوید: (نزد فرعون [که ادعای خدایی کرده است ] بروید و با او به نرمی سخن گویید، شاید پند گیرد یا بترسد. )۳۲
همچنین خطاب به پیامبر اکرم(ص) می فرماید: (ای پیامبر به خاطر برخورداری از رحمت خداوند، در برابر آنان نرم شدی و اگر خشن و سنگ دل بودی، از اطراف تو پراکنده می شدند. )۳۳
داد و فریاد راه انداختن، بد زبانی کردن، کتک زدن و تند خویی نمودن در برابر گناه کار با چنین وظیفه ای که از روی عشق به انسانیت و زندگی انجام می گیرد، سازگار نیست و جز نفرت و عکس العمل شدید طرف مقابل نتیجه ای نخواهد داشت.
۸ امر به معروف و نهی از منکر با رعایت حقوق
هر چند امر به معروف و نهی از منکر بسیار مهم است، اما نباید در مراحل مختلف آن، حقوق مسلمانان را نادیده گرفت و شخصیت و آبرویشان را مخدوش ساخت و لذا اجازه تجسّس و پرده دری و پی جویی گناهان پنهان که در خلوت انجام می شود، به بهانه امر به معروف و نهی از منکر به کسی داده نشده است.
در تاریخ آورده اند: شبی از شب ها خلیفه دوم مشغول گشت زنی در کوچه ها و گذرها بود، به خانه ای رسید که صدای آواز از آن شنیده می شد. چون در بسته بود، خود را از دیوار بالا کشید و وارد خانه شد. گفت: ای دشمن خدا! پنداشتی خداوند چنین گناهی را بر تو می پوشاند؟ آن مرد گفت: تند مرو، اگر من گناهی کرده ام، تو مرتکب سه گناه شده ای! پرسید: کدام گناه؟
گفت: اول آن که، خداوند متعال می فرماید: (تجسس نکنید)۳۴ و تو کرده ای; دوم آن که، خداوند می فرماید: (از درها وارد خانه ها شوید)۳۵ و تو از پشت بام وارد شده ای ; سوم آن که، می فرماید: (ای کسانی که ایمان آورده اید، به خانه هایی جز خانه خود وارد نشوید، مگر این که آشنایی دهید و اجازه بگیرید و بر اهل آن سلام کنید)۳۶ و تو بی اجازه و بی سلام وارد خانه دیگران شده ای. ۳۷
خلیفه گفت: اگر از تو بگذرم، راه خیری هست؟ گفت: آری. سپس خلیفه او را بخشید و از خانه خارج شد و او را به حال خود رها کرد.
البته در این جا باید یاد آور شویم کارهای خلافی که باندهای خلاف کار در مخفی گاه ها و لانه های فساد برای انحراف جوانان و به دام انداختن افراد ساده و ضعیف و مبارزه با حکومت حق انجام می دهند، جرمی است اجتماعی و نه شخصی; از این رو حق برخورد قانونی با رعایت مقررات برای دستگاه های قضایی محفوظ است.
در اجرای هر چه بهتر امر به معروف و نهی از منکر، نکات مهم دیگری وجود دارد; مانند:
بازگو کردن خوبی های افراد در هنگام نهی از منکر یا تشویق عاملان به معروف، مخفیانه بودن امر و نهی، بهره گیری از روش سکوت و نادیده گرفتن لغزش ها در بعضی اوقات، خودداری از نهی از منکر به هنگام خشم و ... که برای پرهیز از طولانی شدن بحث، به همین مقدار بسنده می کنیم

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 17:10  توسط فرشید & محی الدین  | 

جایگاه امربه معروف ونهی از منکر

امربه معروف ونهی ازمنکر ، رمز پایداری و برپایی دستورات الهی ، وشور ونشاط جامعه اسلامی است . با امربه معروف ونهی از منکر بی تفاوتی ازمیان مردم مسلمان برداشته می شود و همه افراد در برابر یکدیگر مسوول شناخته می شوند . همه دستورات الهی برای خوشبختی وسعادت انسانها آمده است واین سعادت زمانی رخ می نمایاند که بایدها و نباید های الهی عمل شود . با امر به معروف و نهی از منکر به یکدیگر یاد آوری می کنیم که راه سعادت وخوشبختی خود رافراموش نکنیم بی راهه وکژراهه را انتخاب نکنیم . امربه معروف و نهی از منکر به همه ارزش ها جان می بخشد و روح وروان فرد وجامعه را به بهداشت وسلامتی فرا می خواند امر به معروف و نهی از منکر همواره خواهان وجود وحضور زیبایی ها وخوبی ها است ومانع رشد وخودنمایی زشتی ها می گردد. در قرآن کریم می خوانیم :

ولتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف وینهون عن المنکر و اولئکهم المفلحون .

باید گروهی از شما باشند که (دیگران را )به خیر دعوت کنند و به معروف امرکرده و ازمنکر نهی نمایند وآنان هستند که رستگارانند.

پیام رسای این آیه آن است که آنان که امر به معروف ونهی از منکر می کنند به فلاح و رستگاری می رسند خوشبختی وسعادت را در آغوش می گیرند زیرا در راه فلاح و رستگاری جامعه خود حرکت می کنند خود را در برابر دین وارزش های آن جامعه و رشد وبالندگی آن مسوول می دانند .

در جای دیگری از قرآن چنین آمده است .

کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر .. .

شما مسلمانان بهترین امتی هستید که برای هدایت مردم آمده اید ، امربه معروف و نهی از منکر می کنید ...

آری بهترین امت ، بهترین کاری را که انجام می دهند امربه معروف ونهی از منکر است زیرا اگر کاری مهم تر و بهتر از آن وجود داشت همان در آیه ذکر می شد .

روزی پیامبر گرامی اسلام (ص) برای ارشاد وهدایت مردم بالای منبر رفته بودند ، مردی از آن حضرت پرسید : یا رسول الله من خیر الناس ؟

ای رسول خدا بهترین مردم کیست ؟

حضرت در پاسخ فرمود :

امرهم بالمعروف و انهاهم عن المنکر واتقاهم لله...

آن که بیشترمردم را به معروف و ادار کند و ازمنکر باز دارد و تقوای بیشتری داشته باشد بهترین مردم است .

بنابراین ، امر به معروف از جایگاه مهم وکلیدی در اسلام بهره مند است به گونه ای که خیر وصلاح وفلاح جامعه اسلامی به این اصل حیات بخش وابسته است با امر به معروف ونهی از منکر ، رشد کمال فکری ومعنوی در خانه وخانواده ،که اساسی ترین نهاد اجتماعی است شکل می گیرد وافراد نسبت به یکدیگر احساس مسئوولیت ومحبت پیدا می کنند با امربه معروف ونهی از منکر زمینه تحقق همه احکام الهی وارزش های دینی در جامعه فراهم می شود .

چکیده :

۱- امربه معروف ونهی از منکر ، عامل مهمی برای بر پایی و پایداری دستورات الهی در فرد وجامعه به شمار می رود .

۲- امربه معروف ونهی از منکر ، نشانه مسئوولیت افراد نسبت به یکدیگر و نیز حفظ پاکی وسلامتی جامعه است .

۳- قرآن کریم برضرورت وجود گروهی که امر به معروف ونهی از منکر کنند دلالت دارد .

۴- قرآن کریم ، امت اسلامی را بهترین امت دانسته واز جمله ویژگی های آن را ، امر به معروف ونهی از منکر می داند .

۵- پیامبر اسلام (ص) بهترین مردم را ،کسی می داند که بیشتراهل امر به معروف ونهی از منکر باشد وتقوای بیشتری داشته باشد .

پرسش ها :

۱- چگونه با امر به معروف ونهی از منکر ، دستورات الهی در جامعه حاکم می شود ؟

۲- چرا فردوجامعه ای که امربه معروف و نهی از منکر می کنند، بهترین فرد و بهترین جامعه شمرده می شوند ؟

۳- چه نکته هایی از آیات قرآن (که درمتن درس آمده است ) به دست می آید ؟

پیام اندیشه وگفت وگو :

قرآن کریم :

و اذکر فی الکتاب اسماعیل انه کان صادق الوعد وکان رسولا نبیا و کان یامر اهله بالصلاه والزکوه و. . .

و در این کتاب (قرآن ) از اسماعیل یاد کن ، زیرا او در وعده هایش صادق بود و فرستاده و پیامبر بود و همراه خاندانش را به نماز و زکات امر می کرد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 17:9  توسط فرشید & محی الدین  | 

آثار امر به معروف و نهی از منکر

الف) اجرای احکام اسلام: امر به معروف و نهی از منکر راه پیامبران و روش صالحان است، فریضه بزرگی است که به سبب آن، واجبات اسلامی برپا می شود.۲۲
ب) عدالت اجتماعی: امر به معروف و نهی از منکر با برگرداندن مظالم به صاحبان اصلی آن و مخالفت با ستم گر همراه است. هم چنین تقسیم عادلانه بیت المال و غنایم را در پی دارد و صدقات (مالیات های شرعی) از جاهای لازم گرفته شده، در جای حق و مناسب مصرف می شود.۲۳
ج) سازندگی: به وسیله امر به معروف و نهی از منکر زمین آباد می شود.۲۴
د) استواری نظام اسلامی: (بها یستقیم الامر۲۵; به وسیله امر به معروف و نهی از منکر، امر (حکومت) مستقیم می گردد(
ه) امنیت: به وسیله امر به معروف و نهی از منکر... راه ها امن می گردد... و از دشمنان انتقام گرفته می شود.۲۶
و) خیر و سلامتی: پیامبر(ص) فرمودند: امت من تا زمانی که امر به معروف و نهی از منکر کنند، در خیر و سلامتی اند.۲۷
ز) قدرت مندی مومنان: هرکس امر به معروف کند، مومنان را قدرت مند می کند.۲۸
ح) تضعیف جبهه نفاق: در قرآن آمده مردان و زنان منافق برخی مانند برخی دیگرند که امر به منکر و نهی از معروف می کنند و مشت های خویش را علیه شما گره می زنند.۲۹
ط ) پاکیزگی کسب و کار: امام باقر(ع) فرمودند: به وسیله امر به معروف و نهی از منکر کسب ها حلال می شود.۳۰
ی) مصلحت عمومی جامعه: حضرت علی(ع) می فرماید: خداوند امر به معروف را برای مصلحت عامه مردم و نهی از منکر را برای طرد سفیهان واجب کرده است.۳۱
آثار دنیوی امر به معروف و نهی از منکر
۱ سلامتی دین و دنیا: حضرت علی(ع) می فرماید: هرکس سه خصلت در او باشد، دنیا و آخرتش سالم می شود: ۱ امر به معروف کند و خود نیز بدان عمل نماید; ۲ نهی از منکر کند و خود گرد آن نگردد; ۳ نگهبان حدود خداوند بزرگ باشد.۳۲
۲ نصرت الهی: حضرت باقر(ع) فرمودند: این دو آفریده الهی هستند که هرکس آن ها را یاری کند، خدا یاریش کند و هرکس آن دو را تنها گذارد، خدا تنهایش می گذارد.۳۳
۳ کم نشدن عمر و روزی: حضرت علی(ع) می فرماید: امر به معروف و نهی از منکر، مرگ را نزدیک نمی کند و از روزی نمی کاهد.۳۴
۴ نجات از بلاها: در قرآن کریم آمده پس چون آن چه را که به آنان تذکر داده شده بود فراموش کردند، ما نهی کنندگان از بدی را نجات دادیم و کسانی را که فسق می ورزیدند، به عذاب زیان بار گرفتار کردیم.۳۵
آثار اخروی امر به معروف و نهی از منکر
۱. خشنودی خدا: در قرآن مجید آمده است: او بستگان خویش را به eنماز و (دادن) زکات وامی داشت و پروردگارش از او راضی بود.۳۶ ۲. فلاح و رستگاری: مومنانی که امر به معروف و نهی از منکر می کنند رستگارانند.۳۷
۳. ثواب فراوان: امام علی(ع) می فرماید: امر به معروف و نهی از منکر ثواب را دو چندان و اجر را بزرگ می کند.۳۸
۴. رهایی از دروغ: رسول اکرم(ص) فرمودند: شبی در خواب دیدم که شعله های آتش (دوزخ) مردی را در بر گرفته اند ولی امر به معروف و نهی از منکر آمدند و او را از آتش نجات داده با فرشتگان قرار دادند.۳۹
۵. بهشت برین: امام صادق(ع) می فرماید: بهشت را دری است به نام (معروف) که جز اهل معروف از آن وارد نمی شوند.۴۰
اثر امر به معروف در انسان
حضرت علی(ع) به فرزندش فرمود: امر به معروف کن تا اهل معروف باشی.۴۳
همان گونه که هرکس لباس می شوید، دست خودش نیز پاک می شود; کسی که مردم را به خیر دعوت می کند، به طور طبیعی سعی می کند تا خودش نیز به آن کاری عمل کند که به دیگران سفارش می کند.
پی نوشت ها:
۲۲ همان، ص۳۹۵.
۲۳ همان، ص۴۰۳.
۲۴ همان، ص۳۹۵.
۲۵ همان.
۲۶ همان، ص۳۹۵.
۲۷ همان، ص۳۹۸.
۲۸ نهج البلاغه، فیض الاسلام، ص۱۱۰۰.
۲۹ توبه(۹) آیه ۶۷.
۳۰ وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۳۹۵.
۳۱ نهج البلاغه، حکمت ۲۴۴.
۳۲ شرح غررالحکم، ج۵، ص۴۴۰.
۳۳ وسائل الشیعه، همان، ص۳۹۸.
۳۴ نهج البلاغه، حکمت ۳۶۶.
۳۵ اعراف(۷) آیه ۱۶۵.
۳۶ مریم(۱۹) آیه ۵۵.
۷ آل عمران(۳) آیه ۱۰۴.
۳۸ شرح غرر الحکم، ج۲، ص۶۱۱.
۳۹ مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۱۸۱.
۴۰ وسائل الشیعه، همان، ص۵۲۹.۴۳ نهج البلاغه، نامه۳۱.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم آذر 1390ساعت 17:6  توسط فرشید & محی الدین  | 

مطالب قدیمی‌تر